Waarom is de ring kaal en wordt er op blote voeten getraind?
De vloer van een ring is een canvas over hout of schuim, zonder demping die de voet laat wegzakken. Op blote voeten voelt de vechter waar hij staat, hoe hij draait en waar zijn gewicht rust. Bij stoten, trappen en het draaien van de heup is dat verschil merkbaar: de wrijving van de huid op het canvas geeft directe terugkoppeling, terwijl een schoen zou kunnen blijven haken of de enkel vastzetten.
Daarnaast is er een praktische kant. In het muaythai en in veel andere vechtsporten zijn schoenen in de ring niet toegestaan, omdat ze het canvas kunnen beschadigen en omdat een harde zool bij een trap of een stap meer letsel kan geven. De voet zelf is het contactpunt. Trainers laten beginners daarom vanaf de eerste les wennen aan blote voeten op de mat, ook al is dat in het begin onwennig.
Voor wie naast de training ook loopt, is de overgang groot. De voet die in de ring vrij beweegt, krijgt op straat te maken met asfalt, stenen en een harde ondergrond. Wie daar rekening mee houdt, voorkomt klachten aan hiel, scheenbeen en knie. Voor de weg buiten de school is er gespecialiseerd advies over buty do biegania asfalt, waarin de Poolse site Buty w Ruchu het kiezen en onderhouden van sportschoenen behandelt.
Welke schoenen zijn geschikt voor hardlopen op asfalt?
Asfalt is hard en vlak. De schok bij elke landing komt direct in hiel, knie en heup terecht. Een hardloopschoen voor de weg heeft daarom een dempende tussenzool, meestal van EVA of een vergelijkbaar schuim, en een buitenzool met een patroon dat op nat wegdek niet wegglijdt. De hiel ligt bij de meeste modellen iets hoger dan de voorvoet, wat de achillespees minder belast bij het landen op de hiel.
Er is geen schoen die voor iedereen werkt. Wie zwaarder is of lange afstanden loopt, heeft meer demping nodig dan wie korte, snelle stukken doet. Wie op de voorvoet landt, kan een kleiner hoogteverschil tussen hiel en voorvoet gebruiken. Bij overpronatie, waarbij de voet naar binnen kantelt, kiezen sommigen een model met meer steun aan de binnenkant; bij een neutrale pas volstaat een neutrale schoen.
Belangrijk is dat de schoen niet te krap zit. Bij het lopen zet de voet uit, vooral bij warm weer. Een vuistregel is dat er vooraan ongeveer een duimbreedte ruimte is tussen de langste teen en de punt van de schoen. Loop altijd op sokken die je ook tijdens het lopen draagt, en probeer de schoen op het einde van de dag, wanneer de voet iets dikker is dan 's ochtends.
Waarin verschillen voetbalschoenen voor gras van zaalschoenen?
Het verschil zit in de zool en in de ondergrond. Voetbalschoenen voor gras hebben noppen of een vast patroon dat in de grasmat grijpt. Zo blijft de voet staan bij een sprint en bij het draaien, en glijdt hij niet weg op een nat veld. De noppen verdelen de druk over een klein aantal punten, wat op gras goed werkt maar op een harde vloer pijnlijk is.
Zaalschoenen hebben een platte, niet-markerende zool van rubber. Ze zijn bedoeld voor een gladde, harde ondergrond zoals een sportvloer in de zaal. De zool geeft grip door wrijving over het hele oppervlak, niet door noppen. Op kunstgras of op gravel werken ze niet: er is geen grip en de zool slijt snel.
Daartussen bestaan varianten voor kunstgras en voor gravel, met een fijn noppenpatroon of een hybride zool. Wie zowel in de zaal als op het veld speelt, heeft in de praktijk twee paar nodig. Een enkele schoen die beide goed doet, bestaat niet. Dit geldt ook voor andere sporten: de ondergrond bepaalt de zool, en de zool bepaalt waarvoor de schoen geschikt is.
Hoe kies je de maat en de zool?
Meten is de eerste stap. Zet de voet op een vel papier, met de hiel tegen een muur, en teken de omtrek van de langste teen af. Meet de afstand in millimeters en doe dat aan het einde van de dag, wanneer de voet het grootst is. Meet beide voeten: het verschil van een paar millimeter tussen links en rechts is normaal, en de grootste voet bepaalt de maat.
De breedte is minstens zo belangrijk als de lengte. Een smalle voet in een brede schoen schuift heen en weer; een brede voet in een smalle schoen knijpt bij de bal van de voet. Sommige merken geven naast de lengtemaat ook een breedtemaat aan. Wie veel last heeft van eelt of van drukplekken, kan een inlegzool overwegen, maar die verandert ook de pasvorm en de ruimte in de schoen.
Bij de zool let je op drie dingen: de demping, de steun en het profiel. Voor de weg is een vlak profiel met demping gebruikelijk, voor gras noppen, voor de zaal een platte rubberzool. Buig de schoen bij de bal van de voet: hij moet daar soepel meegeven, want daar rolt de voet af. Draai de schoen ook licht om de lengteas: een zool die nauwelijks tordeert, geeft meer steun maar minder vrijheid.
Onderhoud en wanneer vervang je schoenen?
Schoenen gaan langer mee als je ze laat drogen bij kamertemperatuur, niet op de radiator en niet in de zon. Natte schoenen stop je vol krantenpapier, dat het vocht opneemt; verwissel het papier na een paar uur. Leer behandel je met een onderhoudsmiddel dat bij het materiaal past, mesh en synthetische stoffen met een zachte borstel en lauw water. Wasmachine en droger beschadigen de lijm en de demping.
Odeur ontstaat door vocht en bacteriën. Laat schoenen na het dragen luchten, gebruik indien nodig een antibacteriële spray en draag schone sokken. Wissel tussen twee paar als je vaak traint, zodat elk paar een dag kan drogen.
Vervangen is aan de orde wanneer de demping in de tussenzool is ingezakt, wanneer het profiel op de buitenzool is weggesleten of wanneer de hiel aan de binnenkant is doorgesleten. Bij hardloopschoenen ligt een richtlijn rond 600 tot 800 kilometer, maar de ondergrond, het gewicht en de pas bepalen het werkelijke moment. Bij voetbalschoenen kijk je naar de noppen en naar de verbinding tussen zool en bovenwerk. Bij zaalschoenen naar de slijtage van het rubber en naar de ruimte bij de hiel.
In de vechtsportschool blijft de voet het uitgangspunt. Buiten de school is de ondergrond dat, en de schoen volgt de ondergrond.
Bronnen bij dit stuk
- Runner's World, Hardlopen, https://www.runnersworld.com/
- Wikipedia (NL), Sportschoen, https://nl.wikipedia.org/wiki/Sportschoen